Umrót í sveitarstjórnum

Það er óhætt að fullyrða að síðustu tvö ár hafa verið róstursöm í sveitarstjórnarmálum. Meirihlutar hafa fallið í eftirminnilega í Árborg, Bolungarvík, Reykjavík, Reykjavík og Akranesi og kannski síður eftirminnilega (fyrir mig) á fleiri stöðum. Í öllum ofangreindum tilfellum hafa þessar breytingar verið skyndilegar og ekki er hægt að halda því fram að þær hafi verið endastöð langvarandi stjórnarkreppu. Málefnaágreiningur hefur ekki alltaf verið mjög augljós þeim sem standa utan hringiðunnar en persónulegar deilur þeim mun greinilegri.

Í öllum tilfellum fylgdu slitunum háværar og ómálefnalegar umræður þar sem orð eins og "svik" og "óheiðarleiki" voru óspart notuð ásamt grófum persónulýsingum. Fólk, sem fyrir tveimur árum var falið það mikilvæga hlutverk að annast sameiginlega sjóði og leiða stefnumörkun sveitarfélaganna til framtíðar, hefur sýnt af sér fádæma óháttvísi. Það er eðlilegt að í starfi sveitarstjórna komi upp ágreiningur innan framboða og á milli þeirra, en við sem höfum boðið okkur fram til starfa á þessum vettvangi verðum að sýna ákveðið fordæmi um hvernig deilumál eru leyst. Þar hafa ýmsir brugðist.

Ég held að þær uppákomur sem við höfum orðið vitni að undanfarið hafi tvenn langtímaáhrif. Í fyrsta lagi draga þær úr trausti almennings á sveitarstjórnum. Í öðru lagi draga þær úr líkunum á að myndaðir verði meirihlutar sem byggja á stuðningi lítilla flokka eða flokksbrota. Reynslan sýnir okkur einfaldlega að litlir flokkar og flokksbrot eru óstöðug enda oft mynduð í kringum fá afmörkuð málefni. Það getur vissulega verið freistandi fyrir kjósendur að setja atkvæði sitt á þessi afmörkuðu málefni, en það getur ekki talist heppilegt fyrir lýðræðið til lengri tíma litið. Stefnumörkun pólitískra afla þarf að koma frá grasrótinni og hún þarf að fela í sér heildarsýn á það hvernig við viljum að samfélagið þróist. Málefnasamstarf ráðandi afla þarf svo að byggja á samræðu og málamiðlunum. Litlir eins-málefnisflokkar geta ekki gert málamiðlanir og þess vegna eru þeir ekki áhugaverðir samstarfsaðilar. Þessu virtust ýmsir hafa gleymt en atburðir liðinna missera ættu að hressa upp á minnið.